Cúng ông Công ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp là nghi lễ quan trọng để tiễn Táo quân về trời, khép lại năm cũ và cầu mong năm mới bình an. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ mâm cúng ông Công ông Táo gồm những gì, bày biện ra sao cho đúng nghi lễ, đặc biệt với gia đình bận rộn hoặc sống tại chung cư.
Trong bài viết này, Bibo Mart sẽ gợi ý chi tiết mâm cúng ông Công ông Táo đầy đủ, đơn giản, đúng phong tục theo từng vùng miền, giúp ba mẹ chuẩn bị lễ tiễn Táo quân trang nghiêm và trọn vẹn nhất.
1. Cúng ông Công ông Táo gồm những gì?
Lễ cúng ông Công ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp thường được chuẩn bị đầy đủ với 3 phần chính: lễ vật cúng, cá chép tiễn Táo quân và mâm cơm cúng.
1.1 Lễ vật cúng ông Công ông Táo
Lễ vật cúng là những đồ dâng tượng trưng, thể hiện lòng thành kính với các vị Táo quân. Gia đình không cần sắm sửa cầu kỳ nhưng nên chuẩn bị đầy đủ các lễ vật cơ bản:
- Hương, đèn nến (thắp khi khấn lễ)
- Hoa tươi (hoa cúc, hoa hồng, lay ơn…)
- Mâm ngũ quả hoặc trái cây tươi
- Nước sạch hoặc rượu (1 – 3 chén)
- Trầu cau
- Tiền vàng mã
- Bộ mũ – áo – hia Táo quân bằng giấy: 2 mũ có cánh (Táo ông), 1 mũ không cánh (Táo bà)
- Muối, gạo
Lễ vật cần sạch sẽ, mới, bày gọn gàng, tránh dùng hoa héo hoặc lễ vật sơ sài mang tính hình thức.
1.2 Cá chép tiễn Táo quân
Cá chép là linh vật biểu tượng cho việc đưa Táo quân vượt Vũ Môn về trời. Đây là phần đặc trưng nhất trong lễ cúng ông Táo mà hầu hết gia đình đều chuẩn bị.
- Gia đình thường cúng 3 con cá chép, tượng trưng cho ba vị Táo Quân (2 ông 1 bà) để các ngài cưỡi về trời báo cáo công việc gia đình. Tuy nhiên, việc cúng 1 con hoặc 1 cặp cá chép cũng chấp nhận được, tùy thuộc vào phong tục và quan niệm của từng gia đình, chủ yếu là để giữ trọn ý nghĩa tiễn Táo lên chầu trời.
- Sau khi khấn lễ xong, cá được mang đi thả tại sông, hồ, ao có nước sạch.
- Với gia đình ở chung cư, không tiện thả cá có thể dùng cá chép giấy và hóa cùng tiền vàng.
Khi thả cá, gia chủ nên nhẹ nhàng nghiêng miệng túi hoặc chậu sát mặt nước để cá tự bơi ra, tuyệt đối không ném mạnh gây sốc nước làm cá chết. Đồng thời, không xả túi nilon hay rác thải xuống sông hồ để bảo vệ môi trường. Thả cá sớm cũng giúp tránh tình trạng chen lấn đông người, đảm bảo nghi lễ được thực hiện văn minh và trọn vẹn ý nghĩa.
1.3 Mâm cơm cúng ông Táo
Mâm cơm cúng ông Táo thể hiện bữa tiệc tiễn quan Táo về trời, mang mong ước gia đạo ấm no, đủ đầy, thuận hòa trong năm mới. Tùy vùng miền và hoàn cảnh, mâm cơm có thể được chuẩn bị theo nhiều hình thức:
Mâm cơm mặn truyền thống
- Gà luộc
- Xôi hoặc bánh chưng
- Đa dạng món canh
- Không phải lỗi của anh ấy
- Giò, chả
- Rau xào
- Dưa muối
Mâm chay đơn giản
- Xôi
- Canh rau củ, đậu hũ
- Nấm xào
- Chè
- Hoa quả
Mâm cúng gọn nhẹ
- Hương – hoa – trái cây
- Xôi hoặc chè
- Cá chép
2. Cách bày mâm cúng ông Công ông Táo đúng phong tục
Khi bày mâm cúng ông Công ông Táo, gia đình cần sắp xếp lễ vật gọn gàng, trang nghiêm và đúng vị trí để thể hiện sự thành kính với thần linh. Mâm lễ nên đặt trên bàn thờ gia tiên hoặc bàn thờ Táo quân; nếu không có bàn riêng thì kê bàn nhỏ sạch sẽ phía trước bàn thờ chính. Cách bày mâm cơ bản gồm:
- Lư hương đặt chính giữa, phía trong cùng, hướng ra ngoài để tiện thắp hương.
- Hoa tươi bên trái, mâm ngũ quả bên phải theo hướng từ trong ra.
- Trà – rượu – nước sạch xếp hàng phía trước lư hương.
- Trầu cau, bánh kẹo, xôi, gà hoặc mâm cơm cúng đặt ngay ngắn phía trước lễ chính.
- Bộ vàng mã Táo quân (mũ, áo, hia) để gọn phía ngoài cùng, thuận tiện cho việc hóa vàng sau lễ.
- Cá chép sống đặt trong chậu nước sạch để phía dưới chân bàn thờ hoặc trên bàn kê riêng, không đặt trực tiếp lên bàn thờ.
Mâm cúng không cần bày biện quá cầu kỳ, quan trọng là sạch sẽ, chỉnh tề và đủ lễ. Các món được sắp xếp cân đối, tránh bừa bộn hay che khuất bát hương, thể hiện trọn vẹn sự thành tâm khi tiễn Táo quân về trời.
| >>> Xem thêm: Bật mí cách cắm đào tươi lâu và nở đúng dịp Tết |
3. Gợi ý các mâm cơm cúng ông Táo
Dưới đây là các kiểu mâm cơm cúng phổ biến, phù hợp nhu cầu từng gia đình và từng vùng miền. Mỗi mâm đều đảm bảo đầy đủ lễ nghi nhưng vẫn linh hoạt theo điều kiện thực tế.
3.1 Mâm cơm cúng ông Táo truyền thống
Mâm cơm truyền thống thường được các gia đình chuẩn bị khá đầy đủ, tượng trưng cho sự ấm no, đủ đầy trong năm cũ và cầu mong năm mới sung túc. Đây cũng là kiểu mâm cúng phổ biến nhất tại các hộ gia đình Việt.
Các món thường có gồm:
- Gà luộc nguyên con.
- Đĩa xôi.
- Canh.
- Món mặn: giò lụa, nem rán, chả quế.
- Đĩa xào hoặc nộm.
- Cơm trắng, rượu, trà.
Mâm cơm truyền thống không cần quá cầu kỳ về số lượng món, chỉ cần đủ mặn, canh, xào, xôi, gà là đã thể hiện được trọn vẹn nghi lễ tiễn Táo quân.
3.2 Mâm cúng ông Táo đơn giản
Đối với gia đình bận rộn, nhà chung cư hoặc người cao tuổi, mâm cúng ông Táo đơn giản là lựa chọn phù hợp, vừa tiết kiệm thời gian, vừa đảm bảo ý nghĩa tâm linh.
Có thể chuẩn bị gọn nhẹ gồm:
- Xôi hoặc bánh chưng nhỏ.
- Đĩa hoa quả.
- Chén nước, trà.
- Bộ vàng mã Táo quân.
- Cá chép.
Mâm cúng tối giản này vẫn đáp ứng đầy đủ nghi thức cúng lễ, quan trọng nhất là lòng thành, không bắt buộc mâm cao cỗ đầy.
3.3 Mâm cúng ông Công ông Táo miền Bắc
Mâm cúng miền Bắc đặc trưng với cá chép sống để phóng sinh, xem như phương tiện đưa Táo quân về trời. Vàng mã thường gồm mũ, áo, hia Táo quân có cánh chuồn cho Táo ông, Táo bà. Mâm cúng miền Bắc mang nét cổ truyền rõ nét, thường thiên về cỗ mặn và quy chuẩn món ăn khá đầy đủ.
Mâm cúng đặc trưng gồm:
- Gà luộc hoặc các món luộc từ chân giò, thịt heo.
- Xôi gấc đỏ.
- Các món canh truyền thống.
- Nem rán, giò lụa.
- Món xào thập cẩm.
- Dưa hành.
Tất cả được bày biện cân đối trên mâm, màu sắc hài hòa, thể hiện mong ước đầy đặn, ấm cúng và đủ đầy cho năm mới.
3.4 Mâm cơm cúng ông Táo miền Trung
Mâm cúng tại miền Trung thường có ngựa giấy kèm yên cương đầy đủ làm phương tiện tiễn Táo quân, ít dùng bộ mũ áo Táo như miền Bắc. Cá sống không quá phổ biến, thay vào đó có thể dùng cá ngừ, cá thu cúng trên mâm cơm. Món ăn mang phong vị giản dị, gần gũi, thể hiện sự tiết kiệm nhưng vẫn rất trang nghiêm.
Mâm cúng miền Trung thường giản dị hơn về hình thức nhưng rất chỉn chu về lễ nghi. Món ăn có phần gần gũi đời sống, dễ chuẩn bị.
Các món phổ biến:
- Gà luộc hoặc thịt luộc thái lát.
- Bánh tét.
- Canh khổ qua nhồi thịt hoặc các món canh rau thanh đạm.
- Món xào đơn giản.
- Dưa món, nem chua.
Do ảnh hưởng nếp sống tiết kiệm, người miền Trung chủ yếu chú trọng sự tươm tất và sạch sẽ, không phô trương mâm lễ.
3.5 Mâm cúng ông Táo miền Nam
Miền Nam nổi bật với bộ giấy cò bay – ngựa chạy: ngựa dùng đi đường bộ và cò để bay về trời, mang ý nghĩa đưa đón Táo quân chu đáo cả hai đường. Mâm cúng thường có kẹo vừng đen, đậu phộng, bánh trái truyền thống. Đặc biệt, không dùng cá chép sống và cũng không chuẩn bị bộ mũ áo Táo quân như miền Bắc, mà tập trung vào lễ vật đơn giản, mang tính biểu tượng nhiều hơn hình thức.
Mâm cúng miền Nam thường mang không khí thoải mái, phóng khoáng, món ăn đa dạng và đậm vị. Mâm cơm thường gồm:
- Thịt kho trứng nước dừa.
- Canh khổ qua nhồi thịt.
- Gà luộc hoặc vịt luộc.
- Bánh tét.
- Dưa giá, củ kiệu.
Bên cạnh món mặn, mâm trái cây cũng được bày rất đẹp, với quan niệm cầu chúc sung túc, phát tài và no đủ cho cả năm mới.
4. Những lưu ý khi chuẩn bị mâm cúng ông Công ông Táo
Khi chuẩn bị mâm cúng ông Công ông Táo, gia đình không cần quá cầu kỳ hay mâm cao cỗ đầy, quan trọng nhất là đúng phong tục – gọn gàng – thành tâm. Một số điểm cần lưu ý gồm:
- Mâm cúng phải được bày biện sạch sẽ, ngay ngắn, đặt tại bàn thờ Táo quân (khu vực bếp) hoặc bàn thờ gia tiên.
- Lễ vật nên đủ các phần cơ bản: hương, hoa, mâm ngũ quả, nước/trà, vàng mã, cá chép, mâm cơm (chay hoặc mặn).
- Không chuẩn bị đồ ăn ôi thiu, hoa héo, trái cây dập nát gây mất trang nghiêm.
- Tránh lạm dụng vàng mã, chỉ sắm vừa đủ đúng nghi thức, không đốt quá nhiều gây lãng phí.
- Khi thả cá chép cần thả nhẹ nhàng, không xả túi nilon xuống nước, chọn nơi nước sạch và an toàn để giữ nét đẹp văn minh.
- Trong lúc hành lễ nên ăn mặc chỉnh tề, khấn vái nghiêm túc, không cười đùa, hạn chế sử dụng điện thoại để giữ không khí trang nghiêm.
5. Câu hỏi thường gặp về mâm cơm cúng ông Táo
5.1 Mâm cơm cúng ông Công ông Táo đặt ở đâu?
Mâm cúng có thể đặt tại bàn thờ Táo quân ở bếp (nếu gia đình có thờ riêng) hoặc bàn thờ gia tiên. Đây là vị trí được nhiều gia đình lựa chọn hiện nay, nhất là tại chung cư. Không nên đặt mâm trực tiếp dưới sàn hoặc cạnh bếp nấu đang hoạt động, để đảm bảo sự trang nghiêm và an toàn trong suốt quá trình hành lễ.
5.2 Cúng ông Táo mua mấy con cá chép?
Thông thường, 3 con cá chép sống tượng trưng cho ba vị Táo quân (2 Táo ông – 1 Táo bà). Tuy nhiên, tùy điều kiện gia đình, có thể mua 1 cặp hoặc 1 con vẫn được, quan trọng nhất là lòng thành kính chứ không bắt buộc đủ số lượng theo khuôn mẫu cứng nhắc. Với nơi không tiện thả cá sống, gia đình có thể sử dụng cá chép giấy thay thế.
5.3 Cúng ông Táo ở chung cư cần chuẩn bị những gì?
Ở chung cư, lễ cúng nên tối giản, gọn nhẹ nhưng vẫn đủ phong tục: hương, hoa tươi, mâm ngũ quả, nước sạch, trà, rượu, vàng mã Táo quân và cá chép. Mâm cơm mặn có thể chỉ cần 2-3 món cơ bản hoặc thay thế bằng lễ chay đều phù hợp. Gia chủ thường cúng tại bàn thờ gia tiên trong nhà, sau lễ mang cá đi thả tại hồ, sông gần nơi ở.
5.4 Mâm cúng ông Táo đơn giản bằng hoa quả được không?
Hoàn toàn được. Nhiều gia đình hiện nay lựa chọn mâm lễ chay đơn giản gồm hoa quả, trà nước, hương đèn và vàng mã để cúng Ông Táo, đặc biệt với nhà ít người hoặc không có thời gian nấu nướng. Điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm, nghi lễ trang nghiêm, không cần mâm cao cỗ đầy mới đúng phong tục. Mâm lễ gọn gàng, sạch sẽ, đủ lễ nghi cơ bản là đã trọn vẹn ý nghĩa tâm linh.
| >>> Xem thêm: Lịch nghỉ Tết 2026 cho cán bộ, người lao động và học sinh |
Phần kết
Chuẩn bị mâm cúng ông Công ông Táo không nằm ở việc mâm cao cỗ đầy, mà cốt lõi vẫn là sự thành tâm, đúng nghi thức và gọn gàng chu đáo. Dù là mâm cúng truyền thống đầy đủ món hay mâm lễ giản dị chỉ gồm hoa quả, hương đăng. Nếu được chuẩn bị sạch sẽ, trang nghiêm thì đều thể hiện trọn vẹn ý nghĩa tiễn Táo quân về trời, cầu mong năm mới an khang, sung túc cho cả gia đình.
Để việc sắm sửa Tết thêm thuận tiện, ba mẹ có thể ghé Bibo Mart – hệ thống siêu thị mẹ và bé uy tín trên toàn quốc để mua nhanh các sản phẩm tiêu dùng cần thiết cho gia đình và bé trong dịp Tết. Tại Bibo Mart đảm bảo giá tốt, giao hàng nhanh, đổi trả linh hoạt. Chuẩn bị Tết sớm, an tâm trọn vẹn, đón năm mới thảnh thơi và ấm áp bên những người thân yêu.
Đội ngũ biên tập Bibo Mart
| 💥TẢI APP “BIBO MART” LIỀN TAY – NHẬN NGAY VOUCHER💥
– Hàng trăm HotDeal cực sốc mỗi ngày – Cơ hội nhận Voucher đặc biệt – Tích lũy Bixu đổi quà, đổi Voucher mua hàng cực chất |
💡 Có thể bạn quan tâm
Sữa Aptamil Úc Profutura số 2 800g (6 - 12 tháng) (Giao bao bì ngẫu nhiên)
890.000đ 1.139.000đ
Chọn mua
Sữa Aptamil Úc Profutura số 1 900g (0 - 6 tháng) (Giao bao bì ngẫu nhiên)
875.000đ 1.139.000đ
Chọn mua
